BAŞBAKANLIK TEŞKİLÂTI
HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİN DEĞİŞTİRİLEREK KABULÜ HAKKINDA KANUNDA
DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİN DEĞİŞTİRİLEREK KABULÜ
İLE GENEL KADRO VE USULÜ HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİN EKİ CETVELLERDE
DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN
Kanun No. 4643 Kabul Tarihi : 12.4.2001
Madde 1
10.10.1984 tarihli ve 3056 sayılı Başbakanlık Teşkilâtı Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunun 7 nci maddesine
aşağıdaki (m) bendi eklenmiştir.
m) İnsan Hakları Başkanlığı.
Madde 2
3056 sayılı Kanunun mülga 17/A maddesi aşağıdaki şekilde yeniden
düzenlenmiştir.
İnsan Hakları Başkanlığı
Madde 17/A – İnsan Hakları
Başkanlığının görevleri şunlardır :
a) İnsan hakları ile ilgili konularda
görevli kuruluşlarla sürekli temas halinde bulunmak ve bu kuruluşlar arasında
koordinasyonu sağlamak.
b) İnsan hakları konusundaki mevzuat hükümlerinin
uygulanmasını izlemek, izleme sonuçlarını değerlendirmek, uygulamada ve
mevzuatta görülen aksaklıkların giderilmesi ve Türkiye’nin ulusal mevzuatının
insan hakları alanında taraf olduğu uluslararası belgelerle uyumlu hale
getirilmesi doğrultusunda yapılacak çalışmaları koordine etmek ve bu konularla
ilgili önerilerde bulunmak.
c) Kamu kurum ve kuruluşlarının hizmet öncesi
staj ve hizmet içi insan hakları eğitim programlarının uygulanmasını izlemek,
değerlendirmek ve koordine etmek.
d) İnsan hakları ihlâli iddiaları ile
ilgili başvuruları incelemek ve araştırmak, inceleme ve araştırma sonuçlarını
değerlendirmek ve alınabilecek önlemlere ilişkin çalışmaları koordine
etmek.
e) Başbakanlığın koordinatörlüğünde görevleriyle ilgili konularda
teşkil edilen kurullara sekretarya hizmeti yapmak.
f) Makamca verilen
benzeri görevleri yapmak.
Madde 3
3056 sayılı Kanunun eki
"Başbakanlık Merkez Teşkilâtı" cetvelinin "Anahizmetler Birimleri" bölümüne "13.
İnsan Hakları Başkanlığı" ibaresi eklenmiştir.
Madde 4
3056 sayılı
Kanuna aşağıdaki maddeler eklenmiştir.
Ek Madde 4
İnsan haklarının
korunması ve geliştirilmesine yönelik idarî ve kanunî düzenlemelere ilişkin
çalışmalar yapmak ve Başbakanlık ve bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve
kuruluşları için insan hakları konusunda tavsiye kararları vermek üzere;
Başbakanın görevlendireceği bir Devlet bakanının başkanlığında, Başbakanlık,
Adalet Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı, Millî Eğitim
Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
müsteşarlarının katılımıyla İnsan Hakları Üst Kurulu oluşturulmuştur. Üst Kurul,
gerekli gördüğü takdirde ilgili kamu kuruluşları ile özel kuruluşların
temsilcilerini toplantılarına katılmaya davet edebilir ve belirleyeceği
konularda komisyonlar ve çalışma grupları kurabilir. Üst Kurulun sekretarya
hizmetleri İnsan Hakları Başkanlığınca yerine getirilir.
Ek Madde 5
İnsan haklarına ilişkin olarak ilgili Devlet kuruluşları ile sivil toplum
kuruluşları arasında iletişim sağlamak ve insan haklarını kapsayan ulusal ve
uluslararası konularda danışma organı olarak görev yapmak üzere, Başbakanın
görevlendireceği bir Devlet bakanına bağlı olarak İnsan Hakları Danışma Kurulu
oluşturulmuştur. Danışma Kurulu, insan hakları ile ilgili bakanlık, kamu kurum
ve kuruluşları ile meslek kuruluşları temsilcileri, insan hakları alanında
faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşları temsilcileri ve bu alanda yayınları
ve çalışmaları bulunan kişilerden oluşur. Danışma Kuruluna, kendi üyeleri
arasından seçeceği bir başkan başkanlık eder. Danışma Kurulunun sekretarya
hizmetleri İnsan Hakları Başkanlığınca yerine getirilir. Danışma Kurulunun
giderleri Başbakanlık bütçesinden karşılanır.
Ek Madde 6
İnsan
hakları ihlâli iddialarını yerinde incelemek ve araştırmak üzere, Başbakanın
görevlendireceği bir Devlet bakanına bağlı olarak heyetler oluşturulur.
Heyetler; Başbakanlık, Adalet Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Dışişleri
Bakanlığı, Millî Eğitim Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı temsilcileri ile insan
hakları alanında çalışmalar yapan kişi ve meslek kuruluşları arasından inceleme
ve araştırma yeri ve konusuna göre Başbakanın görevlendireceği bir Devlet
bakanınca beş kişiden az olmamak üzere belirlenir. Heyetlere Başbakanlık
temsilcisi başkanlık eder ve sekretarya hizmetleri İnsan Hakları Başkanlığınca
yerine getirilir. Heyetlerde görev alacak bakanlık temsilcileri kurumlarınca,
kişi ve meslek kuruluşları ise Başbakanın görevlendireceği bir Devlet bakanınca
belirlenir. Heyetler, Başbakanın görevlendireceği bir Devlet bakanının onayı ile
inceleme ve araştırma yaparlar ve inceleme ve araştırma sonuçlarını bir rapor
halinde görevlendiren makama sunarlar. Heyetlerin giderleri Başbakanlık
bütçesinden karşılanır.
Ek Madde 7
Ekli (1) sayılı listede yer alan
kadrolar iptal edilmiş ve Başbakanlık merkez teşkilâtında kullanılmak üzere ekli
(2) sayılı listede yer alan kadrolar ihdas edilerek 190 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin Başbakanlık bölümüne
eklenmiştir.
Geçici Madde 1
İnsan Hakları Koordinatör Üst Kurulu
Sekretaryasında Üst Kurul üyesi bakanlıklardan geçici görevli olarak gelen ve
halen çalışmakta olan personel, müracaat etmek ve atanmaya ilişkin 657 sayılı
Devlet Memurları Kanununun 68/B maddesindeki nitelikleri taşımaları kaydıyla,
ilgili kurumların muvafakatı ile mükteseplerine ve öğrenim durumlarına uygun
kadrolara bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren iki ay içerisinde
atanırlar.
Geçici Madde 2
İnsan Hakları Üst Kurulu, İnsan Hakları
Danışma Kurulu ve insan hakları ihlâli iddialarını araştırmak üzere
oluşturulacak heyetlerin kuruluş, görev ve işleyişleri ile ilgili usul ve
esaslar, bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren dört ay içerisinde
Başbakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
Madde 5
Bu Kanun
yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 6
Bu Kanun hükümlerini
Bakanlar Kurulu yürütür.
İNSAN HAKLARI ÜST KURULUNUN KURULUŞ, GÖREV VE İŞLEYİŞİ İLE İLGİLİ USUL VE
ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Hukuki Dayanak ve
Tanımlar
Amaç
Madde 1
Bu Yönetmeliğin amacı; Başbakanlık
bünyesinde kurulan İnsan Hakları Üst Kurulunun kuruluş, görev ve işleyişi ile
ilgili usul ve esasları düzenlemektir.
Hukuki Dayanak
Madde 2
Bu Yönetmelik; 10/10/1984 tarihli ve 3056 sayılı
Başbakanlık Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü
Hakkında Kanunda değişiklik yapan 12/4/2001 tarihli ve 4643 sayılı Kanunun
Geçici 2 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 3
Bu Yönetmelikte geçen;
Devlet Bakanlığı : İnsan
Haklarından Sorumlu Devlet Bakanlığını,
Başkanlık : İnsan Hakları
Başkanlığını,
Üst Kurul : İnsan Hakları Üst Kurulunu,
ifade
eder.
İKİNCİ BÖLÜM
İnsan Hakları Üst Kurulunun Kuruluş,
Görev ve
İşleyişi ile İlgili Esaslar
Kuruluşu
Madde
4
Üst Kurul; Başbakanın görevlendireceği bir Devlet Bakanının başkanlığında;
Başbakanlık, Adalet Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı, Milli
Eğitim Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
müsteşarlarından teşekkül eder. Üst Kurul gerekli gördüğü takdirde ilgili kamu
kuruluşları ile özel kuruluşların temsilcilerini toplantılarına katılmaya davet
edebilir.
Görevleri
Madde 5
Üst Kurulun görevleri
şunlardır:
a) İnsan haklarının korunması ve geliştirilmesine ilişkin
konularda idari ve kanuni düzenlemelere ilişkin çalışmaları yapmak ve gerekli
önerilerde bulunmak. .
b) Yürürlükteki mevzuatın ve kanun tasarılarının
insan hakları temel ilkeleri, uluslararası belgeler ve mekanizmalarla uyumlu
hale getirilmeleri için uygun gördüğü tavsiyeleri yapmak.
c) Başbakanlık
ve bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşları için insan hakları konusunda
tavsiye kararları vermek.
d) İnsan haklarının korunması ve
geliştirilmesini, Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinde ve
Türkiye’nin taraf olduğu insan hakları ile ilgili uluslararası sözleşmelerde
öngörüldüğü şekilde, çağdaş ve evrensel ölçülere uygun olarak gerçekleştirmek
amacıyla yapılacak çalışmaları koordine etmek.
e) İnsan hakları alanında
kaydedilen gelişmeler hakkında kamuoyunun aydınlatılması amacıyla yapılacak
çalışmaları koordine etmek.
f) Kamu kurum ve kuruluşlarınca
gerçekleştirilen insan haklarıyla ilgili hizmetiçi eğitim programlarının
uygulanmasını izlemek, kitle iletişim araçlarına ve sivil toplum kuruluşlarına
yönelik insan hakları eğitimi çalışmalarına katkıda bulunmak.
g) İnsan
Hakları Eğitimi On Yılı Ulusal Komitesinde görev alacak öğretim üyesi ve
temsilci gönderecek gönüllü kuruluşları seçmek, Komite çalışmalarını izlemek,
değerlendirmek ve yönlendirmek.
h) İnsan Hakları Danışma Kurulunda görev
alacak kurum ve kuruluş temsilcileri dışındaki üyeleri seçmek, çalışmalarını
izlemek ve değerlendirmek.
ı) İnsan hakları ihlali iddiaları ile ilgili
olarak Başkanlık ve İnceleme Heyetleri tarafından yapılan incelemeleri
değerlendirmek ve alınabilecek önlemlere ilişkin tavsiyelerde
bulunmak.
i) Belirleyeceği konularda komisyonlar ve çalışma grupları
oluşturmak.
Çalışma Esasları
Madde 6
a) Üst Kurul
Devlet Bakanının çağrısı ile her ay düzenli olarak ve gerektiğinde daha kısa
aralıklarla toplanır.
b) Üst Kurula Devlet Bakanı başkanlık
eder.
c) Üst Kurula Devlet Bakanının bulunmadığı hal ve zamanlarda
Başbakanlık Müsteşarı başkanlık eder.
d) Üst Kurulun sekretarya
hizmetleri Başkanlık tarafından yerine
getirilir.
Yürürlük
Madde 7
Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 8
Bu Yönetmelik
hükümlerini Üst Kurulun bağlı olduğu Devlet Bakanı yürütür.
İNSAN HAKLARI DANIŞMA KURULUNUN
KURULUŞ
GÖREV VE İŞLEYİŞİ İLE İLGİLİ USUL VE ESASLAR
HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Hukuki Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde 1
Bu Yönetmeliğin amacı; Başbakanlık bünyesinde kurulan İnsan
Hakları Danışma Kurulunun kuruluş, görev ve işleyişi ile ilgili usul ve esasları
düzenlemektir.
Hukuki Dayanak
Madde 2
Bu Yönetmelik;
10/10/1984 tarihli ve 3056 sayılı Başbakanlık Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunda değişiklik yapan 12/4/2001
tarihli ve 4643 sayılı Kanunun Geçici 2 nci maddesine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 3
Bu Yönetmelikte
geçen;
Bakan :İnsan Haklarından Sorumlu Bakanı,
Üst Kurul :İnsan Hakları
Üst Kurulunu
Başkanlık :İnsan Hakları Başkanlığını,
Kurul :İnsan Hakları
Danışma Kurulunu,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
İnsan Hakları
Danışma Kurulunun
Kuruluş, Görev ve İşleyişi ile İlgili Esaslar
Kuruluşu
Madde 4
Kurul aşağıda sayılan kuruluş temsilcileri
ve kişilerden oluşur:
a) Başbakanlık, Adalet Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı,
Dışişleri Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı,
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Çevre ve Orman
Bakanlığı ile Jandarma Genel Komutanlığı, Diyanet İşleri Başkanlığı, Avrupa
Birliği Genel Sekreterliği, Emniyet Genel Müdürlüğü, Sosyal Hizmetler ve Çocuk
Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü, Kadının Statüsü ve Sorunları Genel Müdürlüğü ve
Özürlüler İdaresi Başkanlığından asgari genel müdür yardımcısı veya müstakil
daire başkanı düzeyinde birer temsilci,
b) Türkiye ve Orta Doğu
Amme İdaresi Enstitüsü İnsan Hakları Merkezinden bir temsilci,
c) Adli Tıp Kurumundan bir temsilci,
d) Üye
sayısı yüzbinin üstünde olan memur ve işçi sendikaları konfederasyonlarından
birer temsilci,
e) Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu
(TESK), Türkiye Sakatlar Konfederasyonu ve Türkiye İşveren Sendikaları
Konfederasyonundan (TİSK) birer temsilci,
f) Türkiye Barolar
Birliğinden bir temsilci,
g) Bünyelerinde insan hakları birimi
bulunan ve Üst Kurul tarafından belirlenen altı il barosundan birer temsilci,
h) Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinden (TOBB) ve Türkiye
Ziraat Odaları Birliğinden (TZOB) birer temsilci,
i) Türk
Tabipler Birliğinden bir temsilci,
j) Türk Mühendis ve Mimar
Odaları Birliğinden bir temsilci,
k) Türkiye Gazeteciler
Cemiyeti ve Basın Konseyinden birer temsilci,
l) Yurtdışında
Yaşayan Vatandaşlar Danışma Kurulundan iki temsilci,
m) İnsan
Hakları alanında faaliyet gösteren ve Üst Kurul tarafından belirlenen sivil
toplum kuruluşlarından birer temsilci,
n) Çalışmalarında insan
hakları konularına yer veren on öğretim üyesi,
o) Uluslararası
mahkemelerde daha önce görev yapmış Türk uzmanlardan iki kişi,
p) Yazı ve çalışmalarında insan hakları konularına yer veren
araştırmacı veya yazarlardan beş kişi,
(a-m) bentlerindeki
temsilciler kuruluşlarınca, (n,o ve p) bentlerindeki üyeler Üst Kurul tarafından
belirlenir.”
Görevleri
Madde 5
Kurulun görevleri
şunlardır:
a) İnsan haklarının geliştirilmesi ve korunmasına ilişkin
konularda görüş bildirmek, tavsiyelerde bulunmak, öneriler ve raporlar
sunmak,
b)Yürürlükteki mevzuatın ve yasa tasarılarının insan hakları
temel ilkeleri, uluslararası belgeler ve mekanizmalarla uyumlu hale getirilmesi
için uygun gördüğü konularda görüş bildirmek, idari önlemlerin alınmasını
tavsiye etmek,
c)İnsan haklarına ilişkin olarak ilgili Devlet kuruluşları
ile üniversiteler ve sivil toplum kuruluşları arasında iletişim
sağlamak,
d) İnsan haklarını kapsayan ulusal ve uluslararası konularda
danışma organı olarak görev yapmak,
e) Üst Kurul tarafından görüşülmesi
istenilen hususları ele almak, gerekli çalışmaları yapmak ve görüş
sunmak,
f) İnsan hakları ihlallerinin ulusal düzeydeki genel durumu ve
işkence yasağı, ifade özgürlüğü ve örgütlenme özgürlüğü ve diğer temel insan
hakları konuları hakkında Bakana ve Üst Kurula raporlar sunmak,
g)
Irkçılık, her türlü ayrımcılık ve yabancı düşmanlığı dahil insan haklarına
ilişkin uluslararası konularda Bakana ve Üst Kurula görüş bildirmek.
Çalışma Esasları
Madde 6
a) Kurul; Şubat, Haziran, Ekim
aylarının ilk haftasında olmak üzere yılda üç sefer düzenli olarak
toplanır.
b) Gerekli görüldüğü hallerde Bakanın veya Kurul Başkanının
çağrısı ile olağanüstü toplanabilir.
c) Kurul üyelerinin görev süresi üç
yıldır. Bu süre sonunda yeniden görevlendirilebilirler.
d) Kurul, ilk
toplantısında kendi üyeleri arasından bir başkan, iki başkan yardımcısı ve bir
raportör seçer. Bunların görev süresi üç yıldır. Görevi sona erenler yeniden
seçilebilir.
e) Kurula, Başkanın yokluğunda yapılan seçimlerde daha çok
oy alan Başkan Yardımcısı başkanlık eder.
f)Toplantı üye tam sayısının
yarıdan bir fazlası ile yapılır. Kararlar toplantıya katılanların yarısının bir
fazlası ile alınır. Eşitlik halinde Kurul Başkanının oyu iki oy
sayılır.
g)Kurul üyeleri mazeretsiz olarak arka arkaya üç toplantıya
katılmadıkları takdirde Kuruldan çekilmiş sayılır. Çekilen ve çekilmiş sayılan
üyelerin yerine aynı usulle yeniden görevlendirme yapılır.
h) Kurulun
sekretarya hizmetleri Başkanlık tarafından yerine getirilir.
i) Kurulun
giderleri Başbakanlık bütçesinden karşılanır.
j)Toplantı sonuçları Kurul
Başkanı tarafından bir rapor halinde Bakana ve Üst Kurula
iletilir.
k)Kurul çalışmalarının gerektirdiği hallerde komisyonlar ve alt
komiteler kurabilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Son Hükümler
Yürürlük
Madde 7
Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 8
Bu Yönetmelik Hükümlerini Kurulun bağlı
olduğu Bakan yürütür.
------------------------------------
*
Yönetmelik 15 Ağustos 2001 tarih ve 24494 sayılı Resmi Gazetede,
1.Değişiklik
08 Haziran 2002 tarih ve 24779 sayılı Resmi Gazetede,
2.Değişiklik 20 Şubat
2003 tarih ve 25026 sayılı Resmi Gazetede,
3.Değişiklik 23 Kasım 2003
tarih ve 25298 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
İNSAN HAKLARI İHLALİ İDDİALARINI İNCELEME HEYETLERİNİN KURULUŞ, GÖREV VE
İŞLEYİŞİ İLE İLGİLİ USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç, Hukuki Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde 1
Bu
Yönetmeliğin amacı; Başbakanlık bünyesinde kurulan İnsan Hakları İhlali
İddialarını İnceleme Heyetlerinin kuruluş, görev ve işleyişi ile ilgili usul ve
esasları düzenlemektir.
Hukuki Dayanak
Madde 2
Bu Yönetmelik;
10/10/1984 tarihli ve 3056 sayılı Başbakanlık Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunda değişiklik yapan 12/4/2001
tarihli ve 4643 sayılı Kanunun Geçici 2 nci maddesine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 3
Bu Yönetmelikte
geçen;
Devlet Bakanlığı: : İnsan Haklarından Sorumlu Devlet
Bakanlığını,
Üst Kurul : İnsan Hakları Üst Kurulunu,
Başkanlık : İnsan
Hakları Başkanlığını,
Heyet : İnsan Hakları İhlali İddialarını İnceleme
Heyetlerini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
İnsan Hakları İhlali
İddialarını İnceleme Heyetlerinin
Kuruluş, Görev ve İşleyişi ile İlgili
Esaslar
Kuruluşu
Madde 4
Heyet; Başbakanlık, Adalet Bakanlığı,
İçişleri Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı ve Sağlık
Bakanlığı temsilcileri ile insan hakları alanında çalışmalar yapan kişiler ve
meslek kuruluşları temsilcileri arasından inceleme ve araştırma
yeri ve
konusuna göre Devlet Bakanınca oluşturulur. Heyetin inceleme ve araştırma
konusuna göre, İçişleri Bakanlığı temsilcisi; Bakanlık Merkez Teşkilatı,
Jandarma Genel Komutanlığı veya Emniyet Genel Müdürlüğünden
belirlenir.
Heyette görev alacak bakanlık temsilcileri kurumlarınca
belirlenir.
Görevleri
Madde 5
Heyet insan hakları ihlali
iddialarını yerinde incelemek ve araştırmakla görevlidir.
İhlal
İddiasının Kabulü
Madde 6
a) İhlal iddiaları ile ilgili başvuru,
kanıtlarıyla birlikte Başkanlığa yapılır.
b) Başvuruya bağlı olmaksızın,
Başbakan tarafından re’sen inceleme heyeti
oluşturulması
istenebilir.
c) Başkanlığın ön incelemeyi yapıp, ilgili kurumdan iddia
hakkında bilgi aldıktan sonra iddiayı kabul edilebilir nitelikte bulması
halinde, söz konusu iddia İnsan Hakları Üst Kurulunun gündemine alınarak
görüşülür.
d) Devlet Bakanının onayı ile Heyet çalışmalarına
başlar.
Çalışma Esasları
Madde 7
a) Heyet, Devlet Bakanı
tarafından beş kişiden az olmamak üzere
oluşturulur.
b) Heyete
Başbakanlık temsilcisi başkanlık eder.
c) Heyetin sekretarya hizmetleri
Başkanlık tarafından yerine getirilir.
d) İnceleme ve araştırma
sonuçları, rapor halinde Devlet Bakanlığına sunulur.
e) Heyetin giderleri
Başbakanlık bütçesinden karşılanır.
f) İhtiyaç duyulduğunda Devlet Bakanı
birden fazla heyet oluşturabilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Son
Hükümler
Yürürlük
Madde 8
Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 9
Bu Yönetmelik hükümlerini
Heyetin bağlı olduığu Devlet Bakanı yürütür.
RESMİ GAZETE 23 Kasım
2003 PAZAR Sayı : 25298
Başbakanlıktan:
İL VE İLÇE İNSAN HAKLARI
KURULLARININ KURULUŞ, GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve
Tanımlar
Amaç
Madde 1 — Bu Yönetmeliğin amacı; toplumda ve kamu
görevlilerinde insan hakları bilincini geliştirmek, insan haklarını korumak,
ihlal iddialarını incelemek ve araştırmak, insan hak ve özgürlüklerinin
kullanılmasının önündeki engeller ile hak ihlallerine yol açan sosyal, siyasi,
hukuki ve idari nedenleri incelemek, araştırmak ve bunların çözümüne ilişkin
önerilerde bulunmak üzere, illerde “İl İnsan Hakları Kurulu” ile ilçelerde “İlçe
İnsan Hakları Kurulu”nun kuruluş, görev ve çalışma esaslarını
belirlemektir.
Kapsam
Madde 2 — Bu Yönetmelik il ve ilçe İnsan Hakları
Kurullarının kuruluş, görev ve çalışma esaslarına ilişkin iş ve işlemleri
kapsar.
Hukuki dayanak
Madde 3 — Bu Yönetmelik 3056 sayılı
Başbakanlık Teşkilâtı Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü
Hakkında Kanunun ek 6 ncı maddesine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 — Bu Yönetmelikte;
a)..Bakanlık..:
Başbakanın görevlendireceği insan haklarından sorumlu Başbakan Yardımcılığını
veya Devlet Bakanlığını,
b) Bakan : Başbakan tarafından görevlendirilen
insan haklarından sorumlu Başbakan Yardımcısını veya Devlet Bakanını,
c)
Başkanlık : Başbakanlık İnsan Hakları Başkanlığını,
d) İl Kurulu : İl İnsan
Hakları Kurulunu,
e) İl Masası : İl İnsan Hakları Danışma ve Başvuru
Masasını,
f) İlçe Kurulu : İlçe İnsan Hakları Kurulunu,
g) İlçe Masası :
İlçe İnsan Hakları Danışma ve Başvuru Masasını,
h) Sivil Toplum Kuruluşu :
Çalışmaları gönüllülük esasına dayalı, tüzüklerinde ve çalışma programlarında
insan hakları konularına yer verilen dernek, vakıf gibi tüzel kişiliğe sahip
kuruluşları,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
İl ve İlçe İnsan Hakları
Kurullarının Kuruluşu
İl Kurulu
Madde 5 — Bu Yönetmelikte belirtilen
görevleri yerine getirmek üzere İl Kurulu, vali veya valinin görevlendireceği
bir vali yardımcısının başkanlığında;
a) Büyükşehir statüsü bulunan illerde
büyükşehir belediye başkanı veya başkan yardımcısı, diğer illerde il belediye
başkanı veya başkan yardımcısı,
b) İl Genel Meclisinin kendi üyeleri
arasından seçeceği bir temsilci,
c) Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde grubu
bulunan siyasi partilerin il başkanları veya görevlendirecekleri bir temsilci,
d) Üniversite rektörleri veya bu konuda görevlendirecekleri bir öğretim
üyesi ya da elemanı,
e) Valilik tarafından belirlenecek kamu kurum ve
kuruluşlarında görev yapan bir avukat veya hukuk fakültesi mezunu bir kamu
görevlisi,
f) Baro temsilcisi,
g) Tabip odasından bir temsilci,
h)
Ticaret veya sanayi odasından valilik tarafından belirlenecek bir
temsilci,
i) Valilik tarafından belirlenecek diğer meslek odaları veya
sendikalardan bir temsilci,
j) Mahalli televizyon, gazete, radyo gibi
kuruluşlardan başvuranlar arasından valilik tarafından belirlenecek bir
temsilci,
k) Muhtarlar derneği başkanı, yoksa mahalle muhtarlarından
başvuranlar arasından valilik tarafından belirlenecek bir temsilci,
l)
Okul-aile birliklerinden başvuranlar arasından valilik tarafından belirlenecek
bir temsilci,
m) Sivil Toplum Kuruluşlarından başvuranlar arasından valilik
tarafından belirlenecek en az üç temsilciden,
oluşur.
Kurul başkanı
gerekli gördüğü durumlarda ilgili kamu veya özel kuruluş temsilcilerini veya
kişileri de toplantıya çağırabilir.
İlçe Kurulu
Madde 6 — Bu
Yönetmelikteki görevleri yerine getirmek üzere İlçe Kurulu, kaymakamın
başkanlığında;
a) İlçe belediye başkanı veya başkan yardımcısı,
b) İl
Genel Meclisinin ilçeden seçilen üyeleri arasından seçeceği bir temsilci,
c)
Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde grubu bulunan siyasi partilerin ilçe başkanları
veya görevlendirecekleri bir temsilci,
d) Fakülte veya yüksekokulun bu konuda
görevlendirecekleri bir öğretim üyesi veya elemanı,
e) Kamu kurum ve
kuruluşlarında görev yapan bir avukat veya hukuk fakültesi mezunu bir kamu
görevlisi,
f) İlçede görev yapan avukatlardan başvuranlar arasından
kaymakamlık tarafından belirlenecek bir temsilci,
g) İlçede görev yapan
doktorlardan başvuranlar arasından kaymakamlık tarafından belirlenecek bir
temsilci,
h) Kaymakamlık tarafından belirlenecek meslek odalarından veya
sendikalardan bir temsilci,
i) Mahalli televizyon, gazete, radyo gibi
kuruluşlardan başvuranlar arasından kaymakamlık tarafından belirlenecek bir
temsilci,
j) Muhtarlar derneği başkanı, yoksa mahalle muhtarlarından
başvuranlar arasından kaymakamlık tarafından belirlenecek bir temsilci,
k)
Okul-aile birliklerinden başvuranlar arasından kaymakamlık tarafından
belirlenecek bir temsilci,
l) Sivil Toplum Kuruluşlarından başvuranlar
arasından kaymakamlık tarafından belirlenecek en az iki temsilciden,
oluşur.
Kurul Başkanı gerekli gördüğü durumlarda ilgili kamu veya özel
kuruluş temsilcilerini veya kişileri de toplantıya çağırabilir.
Danışma
ve başvuru masaları
Madde 7 — İllerde valilik yazı işleri müdürlüğünde,
ilçelerde kaymakamlık yazı işleri müdürlüğünde herkesin kolayca ulaşabileceği
bir danışma ve başvuru masası oluşturulur. Masaya gelen başvurularla ilgilenmek
üzere illerde vali, ilçelerde kaymakam tarafından sürekli bir memur
görevlendirilir. Masa görevlisinin hukuk formasyonuna sahip olması veya halkla
ilişkiler konusunda uzman olması göz önünde bulundurulur.
Komisyonlar
Madde 8 — En az üç üyeden oluşmak üzere, İl ve İlçe
Kurulları bünyesinde;
a) Halkla ilişkiler ve iletişim faaliyetleri,
b)
İnsan hakları eğitimi ve insan hakları bilincini geliştirme,
c) İnsan hakları
ihlallerini araştırma, inceleme ve değerlendirme,
konularında birer komisyon
oluşturulur.
Gerekli görülen hallerde diğer konularda da komisyonlar
oluşturulabilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İl ve İlçe İnsan Hakları
Kurullarının Görevleri
Genel görevler
Madde 9 — İl ve İlçe
Kurulları;
a) İllerde Bakanlık, Başkanlık, Valilik, İl Masası, İl Kurulu
üyeleri ve İlçe Kurulları tarafından İl Kurulunun gündemine getirilen; ilçelerde
de Bakanlık, Başkanlık, Valilik, İl Kurulu, Kaymakamlık, İlçe Masası ve İlçe
Kurulu üyeleri tarafından İlçe Kurulu gündemine getirilen konuları
değerlendirmek,
b) İnsan hakları ihlal iddialarını incelemek ve araştırmak,
c) İnsan haklarının korunması ve insan hak ve özgürlüklerinin
kullanılmasının önündeki engeller ile hak ihlallerine yol açan sosyal, siyasi,
hukuki ve idari sebepleri incelemek, araştırmak ve bunların çözümüne ilişkin
valilik veya kaymakamlık makamına önerilerde bulunmak,
d) Her türlü
ayrımcılığın önlenmesi için gerekli çalışmaları yapmak,
e) İdarenin
uygulamalarında vatandaşlara hoşgörü ve nezaketle yaklaşılmasını sağlamak
amacıyla gerekli çalışmaları yapmak,
f) Ayda bir tüm çalışmaları özet
olarak, ilçelerde İl Kuruluna, illerde Başkanlığa bildirmek,
ile
görevlidir.
Halkla ilişkiler ve iletişim
Madde 10 — İl ve İlçe
Kurulları;
a) İl ve İlçe Masaları kurmak,
b) İnsan haklarına ilişkin
ihbar, dilek, talep ve şikayeti olan kişilerin, insan hakları kurullarına
başvurularını kolaylaştırmak için, bütün kamu kurum ve kuruluşları ile şehrin
önemli noktalarına “İnsan Hakları Başvuru Kutuları” koymak ve bu kutuların
valilik ve kaymakamlık tarafından görevlendirilen personel marifetiyle mümkün
olan en kısa sürede açılmasını ve içindekilerin bir tutanakla masa başkanlığına
teslim edilmesini sağlamak,
c) Telefon ve elektronik postayla ihbar imkanını
sağlayacak tedbirleri almak, bu amaçla herkesin danışma ve başvuru masalarına
ulaşılabileceği telefon ve elektronik mektup adreslerini yazılı ve görsel basın
aracılığıyla halka duyurmak,
d) Kurulların çalışmalarıyla ilgili olarak halkı
bilgilendirmek, bu amaçla yazılı ve görsel basın kuruluşlarıyla işbirliği yapmak
ve internet imkanından yararlanmak,
e) Kurulların görev ve çalışmalarında
sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliğini geliştirmek,
f) Sivil toplum
kuruluşlarının insan hakları konularında çalışmalar yapmalarını teşvik etmek ve
desteklemek,
ile görevlidir.
Bilgilendirme, bilinçlendirme ve
eğitim
Madde 11 — İl ve İlçe Kurulları;
a) Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi
ve Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında yeralan insan hakları konularında her türlü
çalışmayı yaparak, kurul üyeleri, uygulayıcılar ve vatandaşların
bilinçlendirilmesini sağlamak amacıyla etkinlikler düzenlemek,
b) Birleşmiş
Milletler İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi metni ve insan hakları konusunda
taraf olduğumuz uluslararası sözleşmeleri kurul üyelerine, kamu kurum ve
kuruluşlarına ve vatandaşlara dağıtmak,
c) İnsan hakları ile ilgili kitap,
broşür ve mevzuat metinlerini temin ederek kurul üyelerine, ilgili kamu kurum ve
kuruluşlarına ve vatandaşlara dağıtmak,
d) İnsan hakları konusunda, levha,
afiş, broşür ve panolar hazırlanarak veya temin edilerek halkın görebileceği
yerlere asmak,
e) İnsan hakları bilincinin yaygınlaştırılması amacıyla, köy
ve mahalle muhtarlıklarıyla diyalogu geliştirmek,
f) İnsan hakları konusunda
panel, konferans, seminer, konser, tiyatro, slayt ve film gösterisi gibi
etkinlikler düzenlemek,
g)Yerel radyo ve televizyon kanallarında uzmanların
katılımıyla insan hakları konusunda programlar düzenleyerek aydınlatıcı bilgiler
verilmesini sağlamak,
h) İlk ve orta dereceli okullarda insan hakları öğrenci
kolu kurulmasını ve insan haklarına saygı bilincini yerleştirmek için
etkinlikler düzenlenmesini teşvik etmek,
i) Fakültelerin ve yüksekokulların
insan hakları alanındaki faaliyetlerini desteklemek,
j) Çevre bilincini
yaygınlaştırmak amacıyla bilgilendirme ve bilinçlendirme çalışmaları
yapmak,
k) Kütüphanelere insan hakları konulu kitap, dergi ve broşür gibi
kaynakları temin ederek halkın kullanımına sunulmasını sağlamak,
ile
görevlidir.
Araştırma ve izleme
Madde 12 — İl ve İlçe Kurulları;
a) İnsan haklarıyla ilgili konularda üniversiteler, kamu kurumları, sivil
toplum kuruluşları ve diğer kurumlarla işbirliği yaparak araştırma yapılması,
yaptırılması ve rapor hazırlanmasını sağlamak,
b) Kadın, çocuk, hasta ve
özürlü hakları ile ilgili araştırmalar yapılması ve çözümler üretilmesini teşvik
etmek,
c) İnsan hakları ihlaline neden olan çevre ve trafik sorunları ile
ilgili araştırmalar yapılması ve çözümler üretilmesini teşvik etmek,
d)
İlköğretim çağına geldiği halde çeşitli sebeplerle okula gidemeyen çocuklarla
ilgili araştırmalar yapılmasını sağlamak,
e) Sokak çocuklarının sorunlarının
çözümüne, çocuk işçiliğinin ve çocuk dilenciliğinin önlenmesine yönelik
çalışmalar yapılmasını sağlamak,
f) İnsan hakları uygulamalarını yerinde
görmek amacıyla ilgili kurum ve kuruluşlara ziyaretler gerçekleştirmek,
g)
İnsan hakları uygulamalarının teşvik edilmesi amacıyla örnek kurum ve kuruluşlar
ile kamu görevlilerinin tespit edilerek ödüllendirilmesini sağlamak,
h)
Karakol ve nezarethane denetleme formlarını inceleyerek varsa aksaklıkların
giderilmesi hususunda ilgililere tavsiyelerde bulunmak,
i) Nezarethane
koşullarının iyileştirilmesi ve ilgili mevzuata uygun hale getirilmesi hususunda
tavsiyelerde bulunmak,
j) Sanık haklarının etkin bir şekilde uygulanmasını
sağlamaya yönelik araştırma ve inceleme yapmak,
ile görevlidir.
İhlal
iddialarını inceleme ve karara bağlama
Madde 13 — İl ve İlçe Kurulları; insan
hakları ihlali iddiaları ile ilgili başvuruları incelemek ve araştırmak,
inceleme ve araştırma sonuçlarını değerlendirmek, ulaşılan sonuçları konusuna
göre Cumhuriyet savcılıklarına ya da ilgili idari makamlara iletmek ve sonucunu
takip etmekle görevlidir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
İl ve İlçe İnsan Hakları
Kurullarının Çalışma Usul ve Esasları
Kurul toplantı esasları
Madde 14
— Kurullar aşağıdaki usul ve esaslara göre çalışır;
a) Kurullar ayda bir defa
toplanır. Ancak gerekli görülen durumlarda, başkanın çağrısı üzerine ayda birden
fazla da toplanabilir.
b) Kurul toplantılarına illerde vali veya valinin
görevlendireceği bir vali yardımcısı, ilçelerde kaymakam başkanlık eder.
c)
Kurul, üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve toplantıya katılan
üyelerin salt çoğunluğu ile karar verir.
d) Kararlara itirazı olan üyelerin
karşı oy gerekçeleri, karar altında özet olarak kaydedilir.
e) Kurul Başkanı
ve üyeleri; kendileri, alt ve üst soylarından biri ve eşleri ile ilgili olan
konuların görüşüldüğü toplantılara katılamazlar.
f) Toplantıya katılmayan
üyelerin mazeretleri toplantı tutanağında belirtilir. Kurul toplantılarına
katılmakta özen göstermeyen üyelerin kurum ve kuruluşları uyarılır ve üç defa
üst üste kurul toplantılarına katılmayanların üyeliği düşmüş sayılır.
g)
Gündem, kurul başkanı tarafından üyelerin teklifleri de dikkate alınarak
hazırlanır ve toplantıdan önce kurul üyelerine dağıtılır.
h) Toplantılar
nedeniyle üyelere herhangi bir ücret ödenmez.
Sekretarya hizmeti
Madde 15 — Kurulun sekretarya hizmetleri, illerde ve ilçelerde yazı işleri
müdürlükleri tarafından yürütülür. Zorunlu masraflar valilik ve kaymakamlık
tarafından karşılanır.
Komisyonların çalışma usul ve esasları
Madde
16 — Komisyonlar toplantılarını çalışma şartlarına göre belirleyecekleri
aralıklarla gerçekleştirir. Komisyonlar çalışmalarını yaparken diğer kurul
üyelerinin bilgi ve görüşüne de başvurabilir. Komisyonlar yapacakları
çalışmaları araştırma, inceleme ve değerlendirme raporlarını kurul gündemine
getirmek üzere kurul başkanına sunar.
Başvuruların alınması
Madde 17
— Masalar başvuruların alınmasında aşağıdaki usul ve esaslara uyar;
a)
Başvuruların mümkün olabildiğince kolaylaştırılması esas olup, başvurular
dilekçeyle, telefonla, elektronik posta veya şehrin değişik yerlerine konulan
İnsan Hakları Başvuru Kutuları aracılığıyla veya sözlü olarak yapılabilir.
b) Elektronik posta mesajları ve İnsan Hakları Başvuru Kutuları mümkün olan
en kısa sürede açılır.
c) Başvuru sahibinden başvuruyla ilgili bilgi ve
belgeler alınır.
d) Dilekçeyle yapılan başvurularda, başvuru sahibine
başvurunun tarih ve sayısını gösteren bir alındı belgesi verilir.
e) Masaya
gelen tüm başvurular, takibinin yapılması amacıyla dosyalanır, takip defterine
kaydedilir; her başvuruya bir kayıt numarası verildikten sonra en kısa sürede
kurul başkanına iletilir.
Başvuruların değerlendirilmesi ve
sonuçlandırılması
Madde 18 — Başvuruların değerlendirilmesi ve
sonuçlandırılmasında aşağıdaki usul ve esaslara uyulur;
a) İl ve İlçe
Kurullarına yapılan başvurular, İl ve İlçe Masaları aracılığıyla kurul gündemine
getirilir.
b) İl ve İlçe Masalarına gelen her başvuru kurulda görüşülür ve
başvurularla ilgili ne tür işlemler yapılacağına karar verilir.
c)
Başvurular, konularına göre ilgili kanunlarda belirtilen zamanaşımı süreleri göz
önünde tutularak değerlendirilir.
d) Kurulda alınan kararlar ve yapılan
işlemler yazılı olarak başvuru sahibine en geç otuz gün içerisinde bildirilir ve
gerekli hallerde ara bilgi de verilir.
e) Kurul, gerekli gördüğü hallerde
re’sen veya başvuru sahibinin isteği üzerine, başvuru sahibini veya temsilcisini
dinleyebilir.
f) Başvuru hakkında karar verilmesine imkan vermeyen
eksiklikler söz konusu ise, eksikliklerin tamamlanması için ara karar alınır.
g) Bakanlık ve Başkanlık tarafından iletilen konular ilgili kurulda
öncelikle görüşülerek sonuçlandırılır ve sonucundan Bakanlığa veya Başkanlığa
bilgi verilir.
h) Başvuru sahibine verilecek yanıtta, hakları konusunda
kendisine başvurabileceği yasal yollar hakkında bilgi verilir.
i) Kurul
kararları, ilgili kamu kurum ve kuruluşları tarafından geciktirilmeksizin
öncelikle ele alınıp sonuçlandırılır.
Raporlama
Madde 19 — Kurullar
tarafından faaliyetleri ile ilgili aylık rapor hazırlanır. Hazırlanan raporlar
dönemi izleyen ayın ilk 10 günü içerisinde valilik kanalıyla Başkanlığa
gönderilir.
Ayrıca kurullar, Dünya İnsan Hakları Günü ve Haftası programı
çerçevesinde yapılan faaliyetleri içerir bir raporu bir ay içerisinde valilik
kanalıyla Başkanlığa gönderir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli
Hükümler
Yürürlükten kaldırılan hükümler
Madde 20 — 2/11/2000 tarihli
ve 24218 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “İnsan Hakları Kurullarının Görev,
Kuruluş ve Çalışma Esasları Hakkında Yönetmelik” yürürlükten
kaldırılmıştır.
Yürürlük
Madde 21 — Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 22 — Bu Yönetmelik hükümlerini insan
haklarından sorumlu Bakan yürütür.
Official Gazette 23 November 2003
Regulations
From the
Prime Ministry:
Regulation on the Establishment, Duties and Working
Principles of Provincial and Sub-provincial Human Rights Boards
PART I
Purpose, Scope, Legal Basis and
Definitions
Purpose
Article 1- The purpose of this Regulation is
to set out the establishment, duties and working principles of “Provincial Human
Rights Boards” in the provinces, and the “Sub-provincial Human Rights Boards” in
the districts, in order to promote awareness on human rights in the society and
among public officials, to protect human rights, to examine and investigate
allegations of violations, to examine and investigate the obstacles to the
enjoyment of human rights and liberties, as well as the social, political and
administrative reasons leading to violations of rights and to recommend
solutions to this end.
Scope
Article 2- This Regulation
comprises the works and actions relating to the establishment, duties and
working principles of provincial and sub-provincial Human Rights
Boards.
Legal Basis
Article 3- This Regulation has been
prepared based on additional article 6 of the Law No: 3056 on the Adoption of
the Amended Decree on the Establishment of the Prime
Ministry.
Definitions
Article 4- For the purposes of this
Act;
a) The Ministry shall denote the State Ministry or the Office of the
Deputy Prime Minister responsible for human rights appointed by the Prime
Minister.
b) The Minister shall denote the State Minister or the Deputy Prime
Minister, responsible for human rights, appointed by the Prime Minister.
c)
The Presidency shall denote the Human Rights Presidency of the Prime
Ministry.
d) The “Provincial Board” shall denote the Provincial Human Rights
Board.
e) The “Provincial Desk” shall denote the Provincial Human Rights
Information and Application Desk.
f) The “Sub-provincial Board” shall denote
the Sub-provincial Human Rights Board.
g) The “Sub-provincial Desk” shall
denote the Sub-provincial Human Rights Information and Application Desk.
h)
Non-Governmental Organisation shall denote voluntary organisations, which have
the status of a legal entity, such as associations and foundations, and which
include human rights issues in their statutes and work programmes.
PART II
The Establishment of Provincial and Sub-provincial
Human Rights Boards
Provincial Boards
Article 5- In order
to fulfil the duties set out in this Regulation, under the chairmanship of the
governor or a deputy governor to be delegated by the governor, the Provincial
Board shall comprise;
a) The mayor or deputy mayor of the greater
municipality in provinces which have the status of a greater municipality, the
provincial mayor or deputy mayor in other provinces,
b) A representative to
be selected by the Provincial General Assembly from among its members,
c) The
provincial head or a selected representative of the political parties
represented in the Turkish Grand National Assembly,
d) University rectors or
a lecturer to be appointed by them for this purpose,
e) A lawyer or a law
school graduate public official working in the public institutions or bodies to
be identified by the Governorship,
f) The representative of the Bar
Association,
g) A representative from Turkish Medical Association,
h) A
representative from the Chamber of Industry or Trade to be identified by the
Governorship,
i) A representative from the other professional associations or
trade unions to be determined by the Governorship,
j) A representative to be
identified by the Governorship from among the applications lodged by
institutions such as local TV channels, newspapers and radio stations,
k) The
chairman of the Mukhtars’ (headman in a village or neighbourhood of a city)
Association, in its absence, a representative to be identified by the
Governorship from among the applications lodged by the mukhtars of quarters
(neighbourghoods),
l) A representative to be identified by the Governorship
from among the applications lodged by the school-parent unions,
m) At least
three representatives to be identified by the Governorship from among the
applications lodged by the NGOs.
The President of the Board may invite
individuals or representatives of related public or private institutions to a
meeting, if s/he deems it necessary.
Sub-provincial
Boards
Article 6- In order to fulfil the duties set out in this
Regulation, under the chairmanship of the sub-provincial governor, the
Sub-provincial Board shall comprise;
a) The mayor or deputy mayor of the
sub-province,
b) A representative to be selected by the Provincial General
Assembly from among its members elected from the sub-province,
c) The
sub-provincial head or a selected representative of the political parties
represented in the Turkish Grand National Assembly,
d) A lecturer to be
appointed for this purpose by a faculty or a higher education institution,
e) A lawyer or a law school graduate public official working in public
institutions or bodies,
f) A representative to be determined by the
sub-provincial governorship from among the applications lodged by lawyers
working in the sub-province,
g) A representative to be determined by the
sub-provincial governorship from among the applications lodged by doctors
working in the sub-province,
h) A representative from the professional
associations or trade unions to be determined by the Sub-provincial
Governorship,
i) A representative to be identified by the Sub-provincial
Governorship from among the applications lodged by institutions such as local TV
channels, newspapers and radio stations,
j) The chairman of the Mukhtars’
Association, in its absence, a representative to be identified by the
Sub-provincial Governorship from among the applications lodged by the mukhtars
of the quarters,
k) A representative to be identified by the Sub-provincial
Governorship from among the applications lodged by the school-parent
unions,
l) At least two representatives to be identified by the
Sub-provincial Governorship from among the applications lodged by the
NGOs.
The President of the Board may invite individuals or
representatives of related public or private institutions to a meeting, if s/he
deems it necessary.
Information and application desks
Article
7- An easily accessible information and application desk shall be set up at the
secretariat of the governorships and the sub-provincial governorships. A
full-time employee shall be appointed by the governor in the provinces and the
sub-provincial governor in the districts to deal with applications made to the
desk. The fact that the employee working in the desk should have a legal
background or should be specialised on public relations shall be taken into
consideration.
Committees
Article 8- Under the body of the
Provincial and Sub-provincial Boards, committees shall be formed in the
following areas with at least three members;
a) Public relations and
communication activities,
b) Human rights training and increasing awareness
on human rights,
c) Investigating, examining and evaluating human rights
violations.
Committees may be established in other areas, if deemed
necessary.
PART III
Duties of the Provincial and Sub-provincial
Human Rights Boards
General Duties
Article 9- The Provincial
and Sub-provincial Boards shall have the following duties;
a) To evaluate, in
the provinces, the issues brought to the attention of the Provincial Boards by
the Ministry, Presidency, Governorship, Provincial Desk, members of the
Provincial Board and Sub-provincial Boards; To evaluate, in the sub-provinces,
the issues brought to the attention of the Sub-provincial Boards by the
Ministry, Presidency, Governorship, Provincial Board, Sub-provincial
Governorship, Sub-provincial Desk and the members of the Sub-provincial
Board,
b) To examine and investigate allegations of human rights
violations,
c) To examine and investigate the obstacles to the protection of
human rights, the enjoyment of human rights and liberties, as well as the
social, political and administrative reasons leading to violations of rights and
to recommend solutions to the Governorship and Sub-provincial
Governorship,
d) To conduct the necessary work in order to prevent all kinds
of discrimination,
e) To conduct the necessary work in order to ensure that
the administration treats the citizens in a tolerant and polite manner in its
practices,
f) To give, on a monthly basis, a summary report of the work done
to the Provincial Board in the sub-provinces and to the Presidency in the
provinces.
Public Relations and Communication
Article 10- The
Provincial and Sub-provincial Boards shall have the following duties;
a) To
set up Provincial and Sub-provincial Desks,
b) In order to facilitate the
applications to human rights boards of persons who have denunciations, requests,
demands or complaints concerning human rights, to install “Human Rights
Application Boxes” in all public bodies and institutions and in the important
locations of the city, and to ensure that these boxes are opened, as soon as
possible, by personnel to be appointed by the governorship and the
Sub-provincial Governorship and that its contents are submitted to the desks
along with a written report,
c) To take measures in order to allow
denunciations to be reported via telephone and e-mail and, to this end, publicly
announcing through written and visual media the telephone numbers and e-mail
addresses providing access to information and application desks,
d) To inform
the public about the work of the Boards, to this end, cooperating with the
written and visual media organisations and making use of the internet,
e) To
promote cooperation with NGOs in the works and duties of the Boards,
f) To
encourage and support the NGOs to conduct works on human rights
issues.
Information campaigns, awareness building and
training
Article 11- The Provincial and Sub-provincial Boards shall have
the following duties;
a) To organise activities so as to increase the
awareness of the members of the board, implementers and citizens by conducting
all kinds of works on human rights issues enshrined in the European Convention
on Human Rights and the Constitution of the Republic of Turkey,
b) To
distribute to the members of the board, public bodies and institutions and the
citizens the text of the UN’s Universal Declaration of Human Rights and the
international conventions on human rights to which we are a party,
c) To
obtain books, brochures and legal texts on human rights and to distribute them
to the members of the board, public bodies and institutions and the
citizens,
d) To prepare or obtain signboards, posters and notice boards on
human rights and to put them up in visible places,
e) To enhance dialogue
with the mukthars of villages and districts with the aim of promoting awareness
on human rights,
f) To organise activities on human rights such as panel
discussions, conferences, concerts, plays, slight and film shows,
g) To
organise human rights programmes in the local radio and TV channels with the
participation of experts and thus to ensure that explanatory information is
provided,
h) To stimulate the formation of human rights student’s clubs in
primary and secondary education schools and the organisation of activities
aiming to promote awareness on human rights,
i) To conduct work on
information campaigns and awareness building in order to promote awareness on
environment,
j) To provide to the libraries and thus submit to the disposal
of people sources such as books, periodicals and brochures on human
rights.
Researches and Monitoring
Article 12- The Provincial
and Sub-provincial Boards shall have the following duties;
a) To ensure that
researches are conducted, commissioned and reports are prepared on issues
relating to human rights, in cooperation with universities, public bodies and
institutions, NGOs and other organisations,
b) To stimulate researches and
finding of solutions relating to the rights of women, children, the ill and
disabled,
c) To stimulate researches and finding of solutions on
environmental and traffic problems leading to human rights violations,
d) To
ensure that researches are conducted on children who, for various reasons,
cannot enrol in school education despite having reached the age of basic
education,
e) To ensure that work is carried out in order to seek solutions
to the problems of street children and to prevent child labour and child
begging,
f) To conduct visits to the related institutions and bodies in order
to observe, on site, the human rights practices,
g) To identify and reward
exemplary institutions, agencies and public officials, in order to promote human
rights practices,
h) To examine the inspection forms at the police stations
and detention houses and to make recommendations for the elimination of
discrepancies, if any,
i) To make recommendations for improvement of
conditions in detention houses and on their compliance with the relevant
legislation,
j) To conduct researches and examinations to ensure that the
rights of suspects are exercised in an effective manner.
Examining and
deciding on allegations of violations
Article 13- The Provincial and
Sub-provincial Boards are entrusted with the task of examining and investigating
applications concerning allegations of human rights violations, assessing the
results of the examination and investigation, and referring the obtained results
to the Offices of the Public Prosecutors or relevant administrative authorities
depending on the subject and following up its results.
PART
IV
The Working Principles and Procedures of Provincial and Sub-provincial
Human Rights Boards
Principles governing Board Meetings
Article
14- The Boards shall function on the basis of the following principles and
procedures;
a) The Boards shall convene once a month. However, when deemed
necessary, it may convene more than once upon the call of the chairman.
b)
The Board meetings shall be chaired by the governor or a deputy governor to be
delegated by the governor in the provinces, and by the sub-provincial governor
in the districts.
c) The Board shall convene with absolute majority of the
total number of members and take decisions by an absolute majority of those
present.
d) Where members have objections against a decision, their reasons
for voting against the decision shall be noted in summary under the
decision,
e) The Chairman and members of the Board cannot participate in
meetings where issues relating to themselves, their parents, offspring or
spouses are being deliberated,
f) Where members fail to attend the meeting,
the reason shall be indicated in the minutes of the meeting. The institutions
and bodies of members, who are careless about their attendance in the meetings,
shall be warned and those failing to participate in three successive board
meetings shall be excluded from membership.
g) The agenda shall be prepared
by the Chairman of the Board by taking into consideration the proposals of the
members and shall be distributed to the Board members before the meeting.
h)
No fees shall be paid to the members on account of the
meetings.
Secretariat Services
Article 15- The secretariat
services of the Board shall be carried out by the secretariats in the provinces
and sub-provinces. Compulsory expenses shall be met by the governorships and
sub-governorships.
The Working Principles and Procedures of the
Committees
Article 16- The committees shall hold their meetings at
intervals they will determine according to their working conditions. During the
performance of their work, the committee members may consult the other board
members for information or opinion. The committees shall present to the chairman
of the board the reports of their researches, examinations and assessment so as
to be brought to the agenda of the board.
Receiving of
Applications
Article 17- The Desks shall follow the below principles and
procedures when receiving applications;
a) As it is essential to facilitate,
as much as possible, the application process, it shall be possible to lodge
applications by petitions, telephone, e-mail or via the Human Rights
Applications Boxes installed in different locations of the city.
b) The
e-mails and Human Rights Applications Boxes shall be opened as soon as
possible.
c) Information and documents relating to the application shall be
taken from the applicant.
d) Where applications are made by a petition, a
receipt stating the date and number of the application shall be given to the
applicant.
e) All applications received by the desk shall be filed and
registered in a notebook in order to be followed-up; each application shall be
forwarded to the chairman of the board, as soon as a registration number is
given to it.
Assessing and Finalising Applications
Article 18-
Applications shall be assessed and finalised on the basis of the following
principles and procedures;
a) The applications made to Provincial and
Sub-provincial Boards shall be brought to the agenda of board by Provincial and
Sub-provincial Desks.
b) All applications received by Provincial and
Sub-provincial Desks shall be discussed by the board and a decision shall be
taken on the type of procedures to be conducted.
c) Depending on their
subjects, the applications shall be evaluated taking into account the time
limits for punishment of crimes, as foreseen in the laws.
d) The applicant
shall be informed, in writing, of the decisions made and actions taken by the
board within 30 days at the latest and interim information may also be provided,
when necessary.
e) If deemed necessary, upon the request of the applicant or
on its own initiative, the board may listen to the applicant or his/her
representative.
f) If there are missing elements rendering it impossible to
reach a decision on the application, an interim decision shall be taken to
remedy the deficiencies.
g) The issues conveyed by the Ministry or
Presidency shall be debated and finalised, in priority, at the relevant board
and the Ministry or Presidency shall be informed of their results.
h) In the
reply to be given to the applicant, s/he shall be informed about the applicable
legal remedies.
i) The decisions of the board shall be taken up and
finalised, in priority, by the relevant public bodies and institutions without
delay.
Reporting
Article 19- The boards shall prepare monthly
reports about their activities. The reports prepared shall be sent to the
Presidency through the Governorship within the first 10 days of the month
following the reporting period.
In addition, through the Governorships, the
boards shall send to the Presidency a report about the activities carried out,
within the framework of the Programme for the World Human Rights Day and Week,
within one month.
PART
V
Miscellaneous
Abrogated provisions
Article 20-
“The Regulation on the Duties, Establishment and Working Principles of Human
Rights Boards” published in the Official Gazette of 2/11/2000 with No: 24218 has
been abrogated.
Implementation
Article 21- This Regulation
enters into force on the date of its
publication.
Enforcement
Article 22- - The provisions of this
Regulation is implemented by the Minister responsible for human
rights.
From the Prime Ministry:
Regulation Amending
Certain Articles of the Regulation on the
Principles and Procedures relating
to the Establishment, Duties and
Functioning of Human Rights Advisory
Board
Article 1- Amended article 4 of the Regulation on the Principles
and Procedures relating to the Establishment, Duties and Functioning of Human
Rights Advisory Board” published in the Official Gazette of 15/8/2001 with No:
24494 has been amended as follows:
Article 4- The Board comprises the
below stated persons and representatives of institutions:
a) A representative
in the status of at least a deputy general director or head of an individual
department from the Prime Ministry, Ministry of Justice, Ministry of Interior,
Ministry of Foreign Affairs, Ministry of Finance, Ministry of National
Education, Ministry of Health, Ministry of Labour and Social Security, Ministry
of Culture and Tourism, Ministry of Environment and Forestry and Gendarmerie
General Command, Department of Religious Affairs, Secretariat General for the
European Union, Security general Directorate, General Directorate of Institution
for Social Services and Child Protection, General Directorate for Women’s Status
and Problems and Department for Handicapped Affairs,
b) A representative
from the Human Rights Centre of Public Administration
Institute for Turkey
and the Middle East,
c) A representative from Forensic Medicine
Institute,
d) A representative from the civil servant and workers
confederations, whose members are more than a hundred thousand,
e) A
representative from TESK (Turkish Tradesmen and Craftsmen Confederation),
Turkish Confederation of Handicapped Persons and TISK (Turkish Confederation of
Employer Associations),
f) A representative from the Turkish Union of Bar
Associations,
g) A representative from the bar associations of seven
provinces, which have a human rights unit and are, determined by the Supreme
Board,
h) A representative from TOBB (Turkish Union of Chambers and
Commodity Exchanges) and TZOB (Turkish Union of Chambers of
Agriculture)
i) A representative from Turkish Medical
Association,
j) A representative from the Turkish Chambers of Engineers
and Architects,
k) A representative from the Turkish Union of Journalists
and Press Council,
l) Two representatives from the Advisory Board for
Citizens Residing Abroad,
m) A representative from the NGOs, which are
operating in the area of human rights and are, determined by the Supreme
Board,
n) Ten university lecturers who have works in the area of human
rights,
o) Two of the Turkish experts who have previously worked in
international courts,
p) Five researchers or writers who have works in
the area of human rights,
The representatives stated in sub-paragraphs
(a-m) shall be designated by their respective institutions, whereas the
representatives stated in sub-paragraphs (n, o and p) shall be designated by the
Supreme Board.
Article 2- The expressions of “State Minister” in the same
regulation have been changed as “Minister”.
Entry into Force
Article
3- This Regulation enters into force on the date of its
publication
Enforcement
Article 4- The provisions of this Regulation
is implemented by the Minister to whom the Board is
affiliated.
İNSAN HAKLARI EĞİTİMİ ON YILI ULUSAL
KOMİTESİ YÖNETMELİĞİ
Amaç
Madde 1
Bu Yönetmeliğin amacı;
danışma organı olarak çalışacak ve Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Eğitimi On
Yılı Eylem Planı amaçları doğrultusunda çalışmalar yapacak İnsan Hakları Eğitimi
On Yılı Ulusal Komitesi’nin kuruluş, işleyiş ve görevleriyle ilgili esasları
düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2
Bu Yönetmelik, İnsan Hakları
Eğitimi On Yılı Ulusal Komitesinin kuruluş, işleyiş ve görevleri ile ilgili
esasları kapsar.
Dayanak
Madde 3
Bu Yönetmelik, 3056 sayılı
Başbakanlık Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü
Hakkında Kanunun 2 ve 33 üncü maddelerine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Kuruluş
Madde 4
İnsan Hakları Üst Kuruluna
bağlı olarak İnsan Hakları Eğitimi On Yılı Ulusal Komitesi
kurulmuştur.
Ulusal Komite; Başbakanlıktan bir, Kadının Statüsü ve Sorunları
Genel Müdürlüğü ile Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğünün
bağlı olduğu bakanlıklardan birer, Adalet, İçişleri, Dışişleri, Milli Eğitim,
Sağlık ve Kültür bakanlıklarından birer temsilci ve insan hakları alanında
faaliyet gösteren gönüllü kuruluşlardan altı temsilci ile bu alanda
çalışmalarıyla tanınmış beş öğretim üyesi olmak üzere yirmi üyeden
oluşur.
Bakanlık temsilcileri kurumlarınca, öğretim üyeleri ve temsilci
gönderecek gönüllü kuruluşlar İnsan Hakları Üst Kurulunca belirlenir.
Öğretim
üyeleri ile gönüllü kuruluşların görev süresi iki yıldır. Bu süre sonunda
yeniden görevlendirilebilirler. Mazeretsiz olarak üç toplantıya katılmayanlar
Komiteden çekilmiş sayılır.
Ulusal Komite, ilk toplantısında kendi içinden
iki yıl için bir başkan ve bir başkan vekili seçer. Görevi sona erenler, yeniden
seçilebilirler.
Görev
Madde 5
İnsan Hakları Eğitimi On Yılı
Ulusal Komitesi, Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Eğitimi On Yılı Eylem
Planının Türkiye’de uygulanabilmesi için bir ulusal program önerisi hazırlar;
Eylem Planı ve Ulusal Program çerçevesinde yürütülen eğitim çalışmalarını izler,
değerlendirmelerini İnsan Hakları Üst Kuruluna bildirir. Ayrıca bu konularda Üst
Kurulca verilen diğer görevleri yerine getirir.
İşleyiş
Madde
6
Ulusal Komite her ay düzenli olarak, gerektiğinde daha kısa aralıklarla
toplanır.
Ulusal Komite, toplantı ve çalışmaları ile ilgili işlerde İnsan
Hakları Başkanlığından yararlanır.
Ulusal Komite, Üst Kurulun onayını almak
koşuluyla alt çalışma birimleri oluşturabilir.
Yürürlük
Madde
7
Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde
8
Bu Yönetmelik hükümlerini insan hakları ile ilgili konularda görevli Devlet
Bakanı yürütür.
* 1. Değişiklik 25.12.1999 tarih ve 23917 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
**2. Değişiklik 18.07.2001 tarih ve 24466
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. Değişiklikler metne
işlenmiştir.